बिजोग उच्च मध्यामिक बिद्यालयको

September 11
कक्षा १२ मा २५ विद्यार्थी रहेको झापा लखनपुरको वाणी उच्चमाविमा एसएलसीको नियमिततर्फको नतीजा प्रकाशित भएपछि ११ कक्षाको शिक्षा र वाणिज्य संकायमा १० जना विद्यार्थी भर्ना भए। एसएलसी मौका परीक्षाको नतीजापछि अरू १०/१२ जना विद्यार्थी थपिने प्राचार्य तीर्थ थापाको आशा छ। त्यसो हुँदा पनि गत वर्ष जस्तै विद्यार्थीबाट मासिक रु.१२ हजारभन्दा बढी शुल्क नउठ्ने भएकाले उच्चमाविका १० शिक्षकलाई तलब दिन गाह्रो पर्ने उनी बताउँछन्। गत माघदेखि तलब नपाएका शिक्षकलाई तलब दिन मासिक रु.६२ हजार लाग्ने भएकाले दरबन्दी नथपिए उमावि बन्द गर्नुको विकल्प नभएको प्राचार्य थापाको भनाइ छ।
ल्ाखनपुरकै मंगलमय उच्चमाविलाई पनि ५७ जना विद्यार्थीबाट उठ्ने शुल्कले धान्न गाह्रो भएको छ। करारमा राखिएका १२ शिक्षक र तीन कर्मचारीलाई तलब मात्र मासिक रु.६० हजार खर्च लाग्ने बताउने प्राचार्य ओम खनाल शुल्कले एकतिहाइ खर्च मात्र धानेकाले सहयोग र विद्यालयका अरू स्रोतबाट उमावि चलाएको बताउँछन्।

दमकको ढुकुरपानी उच्चमाविको अवस्था पनि फरक देखिंदैन। २०६७ मा उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषद्बाट स्वीकृति पाएको यो उमाविमा ५३ जना विद्यार्थी मात्र छन्। एक जना विद्यार्थीबाट रु.४०० शुल्क उठाउँदा तिनलाई पढाउने ७ जना शिक्षकको मासिक तलब रु.५३ हजार लाग्नेमा रु.१६ हजार मात्र उठ्छ। यो उमाविले पनि शिक्षकहरूलाई सात महीनादेखि तलब दिन सकेको छैन।
संचालन भएको चार वर्षमा दमक–१९ को सिंहदेवी उच्चमाविलाई रु.४ लाख ऋण लागेको छ। सिंहदेवीले ४६ विद्यार्थीलाई शिक्षा र वाणिज्यतर्फ उच्चमावि पढाइरहेका सात जना शिक्षकलाई मासिक रु.४१ हजार ५०० तलब खुवाउँछ, मासिक शुल्क भने रु.१५ हजार मात्र उठ्छ।
२०५८ मा स्वीकृति पाएको तोपगाछी–७ को शहीद धर्मभक्त उमाविले विद्यार्थी कम भएपछि तीन वर्षअघि मानविकी बन्द गरी वाणिज्य र शिक्षा मात्र पढाएको छ। १२ शिक्षक रहेको यो उमाविको मासिक खर्च रु.१ लाख २५ हजार छ। दुई जनाको दरबन्दीलाई सरकारले दिने रु.४२ हजार १६० र विद्यार्थीबाट उठ्ने शुल्क गरी रु.७५ हजार आम्दानी भए पनि मासिक रु.५० हजार अरू नपुग्ने प्राचार्य काजीमान पौडेल बताउँछन्।
झापाका ६३ उमाविमध्ये २०६६ सालपूर्व खुलेका ३७ वटालाई सरकारले मावि द्वितीयका ७७ दरबन्दी शिक्षकको तलब पठाउँछ। जसलाई विद्यार्थी संख्या हेरी दुईदेखि तीन जनाको दरले बाँडिएको झापाका सहायक जिशिअ उद्धव बिष्ट बताउँछन्। बाँकी २७ उमाविले दरबन्दी पाएका छैनन्।
गोपाल गडतौला, झापा

---

कम्प्युटर किन्न रु.१ अभियान

पाठ्यक्रमको कम्प्युटर विषय प्रयोगात्मक हिसाबले पढाउन तनहुँको विकट कोटा गाविसको एक विद्यालयले 'एक रुपैयाँ अभियान' चलाएको छ। यो अभियान अनुसार, सदरमुकाम दमौलीबाट एक दिन पैदल हिंडेपछि पुगिने जुनोदय निमावि, छेरङ्गाले अभिभावक र अन्य इच्छुकसँग रु.१ उठाउन थालेको छ।
विद्यालयका प्रधानाध्यापक खड्ग आलेले जिल्ला शिक्षा कार्यालयले कम्प्युटर शिक्षा अनिवार्य रूपमा लागू गर्न निर्देशन दिएकोले कम्प्युटर किन्न चन्दा उठाइएको बताए। गत वर्षदेखि कम्प्युटर पढाउन थालेको यो विद्यालयका करीब डेढसय विद्यार्थीका लागि यसअघि एउटै कम्प्युटर थिएन। कम्प्युटरका लागि शिक्षा कार्यालयलाई अनुरोध गरे पनि तत्काल दिन नसकिने बताएको आले बताउँछन्।
जिल्ला शिक्षा कार्यालय अन्तर्गतको देवघाट स्रोत केन्द्रले मातहतका सबै मावि तथा निमाविमा कम्प्युटर विषय अनिवार्य गरेर शिक्षकलाई तालीम पनि दिएको छ। बजेट सीमित भएकाले विद्यालयहरूलाई कम्प्युटर भने दिन नसकिएको शिक्षा कार्यालयले जनाएको छ।
प्रधानाध्यापक आलेका अनुसार, विद्यालयले फेसबुक पेज समेत बनाएर एक रुपैयाँ चन्दा माग्न थालेको छ। फेसबुक मार्फत देश–विदेशबाट सकारात्मक जवाफ आएकाले चाँडै नै ब्याङ्क खाता खोल्न लागिएको उनले बताए। तत्काल पाँच वटा कम्प्युटर किन्न रु.३ लाख चाहिने उनी बताउँछन्।
पवन पौडेल, तनहुँ